22. Self-Hosted Là Gì Và Điểm Khác Nhau Giữa WordPress.com Và WordPress.org

Bản thân tớ là người thích chia sẻ và thể hiện quan điểm bằng cách viết. Mặc dù vậy sau 1 thời gian dài dùng mạng xã hội, tớ cảm thấy đấy không phải là môi trường phù hợp (với tớ). Tớ muốn được viết và publish quan điểm của mình trong một môi trường yên tĩnh và gọn gàng với nhiều tính cá nhân hơn. Có thể các bạn đọc (vẫn trong tưởng tượng) thấy tớ có chia sẻ về các tips, tricks về công nghệ trong các post gần đây. Tớ thừa nhận đấy gần như là sở thích lớn nhất của tớ (từ hồi phổ thông). Kiến thức tớ tích lũy được không thể nói là nhiều được, rất nghiệp dư và 100% là tự tìm hiểu theo hứng thú cũng như không có nền tảng nào căn bản cả. Tớ rất thích đọc tin tức công nghệ, theo dõi các kênh youtube về Tech. Điều này làm tớ có cảm giác muốn được nói, được chia sẻ suy nghĩ giống như họ. Trước kia tớ luôn nghĩ, nahhh, mình chẳng là gì hết, chắc chắn sẽ bị ăn gạch ngay. Tuy nhiên trong quá trình tiếp xúc và làm việc với nhiều người, tớ thấy nhờ cái sở thích riêng này, đôi khi tớ lại giúp đỡ được một vài người, thậm chí là chính mình. Ngoài ra tớ còn tự thấy có rất ít cây viết dạng amateur “không chuyên” như tớ viết về trải nghiệm 1 sản phẩm/ ứng dụng công nghệ. Điều này làm tớ suy nghĩ, tại sao mình không viết nhỉ? Con gái vẫn viết review về mỹ phẩm dù họ chỉ là người dùng bình thường đấy thôi. Nên yeppp, đây sẽ là quan điểm và góc nhìn tầm thường của một đối tượng thường bị underrated nhất :))))))))

Do những bài trước tớ có lảm nhảm về việc viết blog và do mới chuyển nhà nên tinh thần còn đang hăng hái. Trong post này các bạn sẽ tiếp tục được nghe tớ lảm nhảm về WordPress (WP) =)))

mageewp.com
mageewp.com

Nói qua về WP thì chắc có rất nhiều người quen thuộc với nó rồi. Nhưng tớ nghĩ phần đông là mọi người biết đến WordPress.com – 1 Publishing Platform phổ biến nhất hiện nay cùng với Blogger. Về cơ bản thì WP.com là nơi mà mỗi người trong chúng ta đều có thể dễ dàng tự tạo được 1 blog/ website riêng với vài cái click chuột. Quá trình sign up chỉ mất chưa đến 5 phút là có thể cho ra 1 blog với tên miền chung là username-bạn-chọn.wordpress.com giống như kiểu blog cũ của chúng tớ. Chắc hẳn trong số chúng ta cũng có nhiều người đã có acc WP rồi, đôi khi tạo cho vui vì tò mò, hoặc để tham gia theo dõi các blog ngôn tình, đam mỹ các thể loại (thường cư ngụ ở wp.com) hehe.

Bây giờ thì nhắc đến WordPress.org. Có bạn nào đã từng vào thử trang này chưa nhỉ. Hồi phổ thông tớ cũng có vài lần nghịch thử WP.com nhưng thấy nó cứ *điêu điêu* kiểu gì ấy nên không quan tâm =)) Hồi đó tớ có vào WP.org và chẳng hiểu nó là gì, cứ tưởng là trang official của WP cơ =))

Để cho không giông dài thì tớ sẽ không đi sâu vào kể lể gia phả gốc tích của WordPress nữa. Những cái này các cậu có thể tự google thoải mái. Để cho dễ hiểu thì hãy cứ coi WordPress như một “phần mềm” hoặc “công cụ” mã nguồn mở cho phép chúng ta build một website đi. Bất kì một trang web nào cần lên sóng đều cần 3 thứ:

  • Nền tảng (trừ trường hợp bạn tự code thì đa phần mọi người sử dụng 1 nền tảng đã đc phát triển sẵn, chỉ việc download về như WordPress, Drupal, Joomla…). Đây là công cụ để xây dựng.
  •  Hosting – Đất để xây nhà. Host là nơi lưu trữ toàn bộ dữ liệu của bạn.
  • Domain – Địa chỉ nhà/ tên miền.

Nếu bạn đăng kí trên WP.com, website của bạn thực chất đang sử dụng phần mềm WP được cài sẵn trên host của WP và được cấp tên miền mặc định của họ (.wordpress.com)

Tùy chọn thứ 2, bạn phải tự download phần mềm WP (trên wordpress.org) về và tự cài lên host của mình (tự mua) với địa chỉ domain riêng (cũng tự mua). Những blog kiểu này được gọi là self-hosted.

Tóm lại, WP cung cấp cho bạn 2 tùy chọn: dùng công cụ của họ và tự xây nhà trên đất của mình (self-hosted), hoặc để họ tự xây cho mình trên đất của họ (WP.com)

Nói như vậy thì điểm khác nhau giữa chúng là gì? Tại sao không dùng wordpress.com luôn cho tiện?

Điểm khác nhau đầu tiên giữa 2 thứ trên đó là quyền kiểm soát.

  • WP.org = Bạn tự mua đất + đăng kí địa chỉ + dùng phần mềm WP (tự cài lên host) = có hoàn toàn quyền kiểm soát với thứ mình xây dựng. Bạn muốn xây, tùy biến, đập phá thế nào cũng được.
  • WP.com = Bạn xài đất của người khác + địa chỉ của người ta + dùng phần mềm WP (cài sẵn trên host của họ) = không có quyền kiểm soát tuyệt đối.

Như vậy cho thấy, nếu như tự cài WP lên host, chúng ta nắm 100% quyền kiểm soát (tự code hoặc tự mua theme từ nguồn thứ 3 để cài, tự cài plugin – tiện ích bổ sung cho blog, tùy biến thêm những thứ khác cho blog bằng việc chèn thêm code CSS…). Hầu như không có ai có thể can thiệp tới việc bạn làm. Bạn có thể xóa blog bất cứ lúc nào bạn muốn mà không cần thông qua ai hết, sẽ không có quảng cáo nào xuất hiện trên blog trừ phi bạn tự đặt nó lên. Bù lại bạn sẽ phải tự chi trả cho việc hosting, domain.

Trong một diễn biến khác, khi sử dụng WP.com, chúng ta thực chất chỉ là sống trên đất của người khác và phải theo sự quy hoạch của họ. WP.com về cơ bản là free, chúng ta không phải trả tiền cho hosting, domain hay tự cài đặt gì cả. Bù lại thì quyền sở hữu, kiểm soát blog không thực sự thuộc về chủ blog (mà nằm dưới sự kiểm soát của WordPress chủ đất).

Chúng ta sẽ:

  • Không được phép cài theme từ nguồn bên ngoài (mà chỉ được chọn những theme có sẵn của WP); không được tùy biến nhiều với cái theme đó (ngoài 1 vài cái thay đổi màu sắc và font chữ)
  • Không cài được plugin
  • Không tự dùng domain riêng
  • Chỉ có 3 GB dung lượng cho blog
  • Blog của bạn hoàn toàn có thể bị gặp vấn đề với WP/ bị xóa sổ nếu có người dùng report chúng ta vi phạm điều khoản cộng đồng (hay đơn giản là họ ko thích). Hình như đấy là lý do mấy blog đăng truyện 18+ phải khóa pass thì phải =))
  • WordPress sẽ tự động đặt quảng cáo lên blog mà không cần sự đồng ý, cũng như chỉ cho phép chủ blog được tự đặt quảng cáo khi blog đạt được 1 lượng views nhất định.

Sự miễn phí của nền tảng đi kèm với những hạn chế như vậy. Để unlock những hạn chế này, các bạn phải trả tiền cho WP. Đại khái vẫn là chân lý you get what you pay for 😀

Nhìn chung, tớ thấy nếu như chấp nhận bỏ qua những hạn chế của phiên bản miễn phí (không cần custom domain, dung lượng lưu trữ cho toàn bộ blog trong phạm vi 3GB, tạm thời chưa quan tâm lắm về theme) và chỉ muốn bắt đầu việc viết blog một cách đơn giản như #21 tớ có nói thì WP.com là một lựa chọn ổn. Ở nhu cầu này thì tớ cho là nó ngang ngửa với Blogger. Bản thân blog của bọn tớ cũng bắt đầu với WP.com với không một đồng chi phí nào cả 😀

Nếu bạn không chấp nhận được những hạn chế trong phiên bản miễn phí trên và muốn tùy biến, bổ sung thêm nhiều tiện ích cho blog thông qua việc dùng plugins thì việc chi trả cho blog là bắt buộc không tránh khỏi. Nhắc lại, you get what you pay for 😀

Dưới đây tớ sẽ so sánh chi phí (ở mức tối thiểu) và những tính năng có được giữa giải pháp self-hosted và gói trả tiền của WP để họ gỡ bỏ những hạn chế nhé.

WordPress.org

  • Hiện giờ giá trung bình cho 1 hosting đã có domain riêng miễn phí kèm theo khoảng trên dưới 3$/ tháng với storage tùy theo nhà cung cấp (từ 10 GB SSD (GoDaddy) hoặc 50 GB (Bluehost)). Bọn tớ hiện dùng One.com chỉ mất 1,79$/ tháng cho 15GB (đủ cho website cỡ nhỏ, blog cá nhân). Nhân với 12 tháng thì chi phí cho 1 năm sẽ vào khoảng 30 – 36$ (khoảng 700, 800k VND)
  • Nắm toàn bộ quyền kiểm soát blog. Không có hạn chế hay quảng cáo gì hết, chỉnh sửa tùy biến thoải mái với các theme bên ngoài (cả free lẫn mua về).
  • Tha hồ cài thêm plugin để hỗ trợ thêm cho blog. Giống như dạng App Store ấy.
  • Không còn nút follow nữa vì đấy là tính năng của WP.comMột khi đã self-hosted thì blog được coi là 1 trang web độc lập. Người đọc muốn theo dõi thì phải tự subscribe/ đăng kí newsletter qua email hay đơn giản là bookmark lại. Bạn vẫn có thể follow 1 blog tự host bằng tài khoản WordPress.com của mình bằng cách nhập Url (Link) của blog đó trong phần Followed Sites > Manage.

WordPress.com

giphy.com
  • Để có tên domain riêng + (chỉ có) 13 GB lưu trữ + xóa quảng cáo của WP + được phép tùy biến thêm khi chỉnh theme (những vẫn ko thể upload theme của bên thứ 3 mà chỉ dùng theme free/ mua theme mà WP cung cấp) + vẫn nằm dưới sự kiểm soát của WP, bạn phải trả 8,25$/ tháng cho gói Premium. Như vậy chi phí cho 1 năm là 99$ (hơn 2tr VND)
  • Nếu không muốn nâng cấp lên gói Premium bạn sẽ phải trả 18$/ năm cho 1 cái domain mua qua WP. Nếu đã tự mua domain bên ngoài, bạn vẫn cần trả thêm 13$ cho WP để được map domain đó với blog.
  • Chỉ có thể dùng những built-in plugins có sẵn.
  • Người dùng có thể follow lẫn nhau qua nút Follow.

Kết luận lại thì, tớ thấy wordpress.com là giải pháp phù hợp với những người mới bắt đầu viết blog. Những blogger không quan tâm tới hạn chế của bản free, chỉ làm cho vui hoặc chỉ tập trung vào content cũng như thu hút follower theo dõi mình hoàn toàn có thể sử dụng bản free của WP. Tuy nhiên nếu blog của bạn đang phát triển và cần phải upgrade lên, bạn muốn được tự kiểm soát blog mà không phụ thuộc vào một bên cố định hay đơn giản chỉ muốn có những tính năng trong gói Premium thì tớ khuyên là hãy chọn giải pháp self-hosted, thoải mái hơn nhiều. Như tớ so sánh ở trên thì mọi người có thể thấy, những tính năng mà gói Premium của WP mang lại vẫn còn rất hạn chế nếu so với self-hosted, trong khi giá thì cao gần gấp 3 lần. Quá đắt luôn.

Tớ nghĩ, đối tượng duy nhất sẽ upgrade từ gói free lên bản Premium là những người đã viết blog được 1 thời gian dài và đều đặn,  cũng như đã thu hút được một lượng người theo dõi nhất định (và ko muốn mất đi tính năng follow lẫn nhau). Nếu như họ chuyển sang self-hosted thì sẽ bị mất tính năng follow này. Thay vào đó, người theo dõi được tự động chuyển qua dạng subscriber qua email. Tớ thì thấy cái vụ follow này chả quan trọng lắm.
Những thứ khác như bài posts, comments, likes đều có thể export hoàn chỉnh và nguyên vẹn khi chuyển đổi đang host khác. Tóm lại, hãy tự host blog của mình nếu không thỏa mãn với bản free. Tớ hoàn toàn không ủng hộ vụ upgrade gói Premium vì thấy nó quá đắt và thực sự không đáng tiền một chút nào.

Cuối cùng, điều duy nhất làm nhiều bạn phân vân sau khi đọc bài post này của tớ chắc sẽ là vấn đề kĩ thuật. Sao nghe phức tạp thế? Làm sao mà làm được khi chẳng biết gì về mấy thứ này?
Tớ xin phép khẳng định 1 cách mạnh dạn là nó DỄ ngang với wordpress.com ạ. Hoàn toàn không phức tạp và khó làm chút nào. Tất cả những việc bạn cần làm chỉ là đăng kí mua hosting và domain như mua hàng online bình thường. Hầu hết các công ty cung cấp gói hosting cho WP bây giờ đều đã có sẵn tính năng 1-click WordPress Installation cho phép người dùng cài đặt WP nhanh như khi Sign Up miễn phí bên Wp.com mà không cần phải tải WP từ WP.org xuống để tự cài (như theo lý thuyết tớ nói ở trên) đâu ạ.

giphy.com

Chắc chắn tớ sẽ có một bài post riêng hướng dẫn chuyển blog từ wordpress.com sang dạng self-hosted một cách nhanh gọn và đảm bảo là dễ hiểu. #22 kết thúc ở đây. Cảm ơn các bạn 😀

-N-

Subscribe để luôn cập nhật các bài viết mới nhất trên Shameless Monsters nhé!

You may also like

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error:
%d bloggers like this: