58. Bàn Về Gmail Và Quyền Riêng Tư Trong Việc Sử Dụng Email // Phần 1

Chào các bạn,

thời gian gần đây tớ bắt đầu quan tâm hơn về quyền riêng tư cũng như dần thay đổi nhận thức về vấn đề bảo mật thông tin cá nhân trong việc sử dụng Internet. Như đã đề cập nhiều lần trên blog, tớ không học về IT hay đã từng làm bất cứ công việc nào trong lĩnh vực này. Các vấn đề tớ đặt ra trên blog cũng như cách tớ giải quyết vấn đề đều được chia sẻ dưới phương diện 1 người dùng phổ thông quan tâm đến những thứ mình đang sử dụng hàng ngày.

Quay trở lại chủ đề chính của bài pót ngày hôm nay đó là Email. Tớ bắt đầu sử dụng dịch vụ Email của Google từ năm 2009 để làm email cá nhân chính thức. Đây là email mà tớ check hàng ngày, là email chính để nhận hóa đơn, thông báo từ các hợp đồng ngân hàng, bảo hiểm cho đến việc đặt chỗ, mua sắm cùng các dịch vụ online khác. Nói cho ngắn gọn thì dữ liệu trong email này gần như có thể mô tả được một phần lớn cuộc sống của tớ: nơi sống, những địa điểm đã đi qua, những chuyến đi tiếp theo, lịch sử mua sắm, sở thích, quan điểm xã hội, các nhà cung cấp đã sử dụng, các mối quan hệ cá nhân, vân vân. Trong thời đại Internet hiện nay, một profile cá nhân như vậy là dữ liệu rất quan trọng trong databank mà những nhà cung cấp dịch vụ mạng “miễn phí” như Google hay Facebook muốn thâu tóm. Bằng việc sử dụng các dịch vụ miễn phí của các hệ sinh thái lớn trên, chúng ta đồng ý để nhà cung cấp thu thập và sử dụng thông tin đó để tạo ra lợi nhuận: từ việc bán lại databank cho các doanh nghiệp (phục vụ mục đích nghiên cứu định hướng thị trường) đến phân tích dữ liệu để có được thuật toán quảng cáo/ tuyên truyền chính trị “bách phát bách trúng” – đúng đối tượng – đúng thời điểm.

Nếu mọi người để ý, gần như tất cả các quảng cáo hiện nay mà chúng ta xem được trong khi lướt mạng đều hoặc liên quan, hoặc chính xác là những gì chúng ta từng tìm kiếm, hay thậm chí chỉ là 1 lần “trót” click qua trên mạng xã hội. Cách đây nhiều năm, khi còn chưa coi thông tin cá nhân là 1 dạng tài sản cần bảo vệ, tớ chỉ đơn thuần coi đây là 1 sự thuận tiện vô hại. Tuy nhiên, nhìn nhận lại ở thời điểm này, cá nhân tớ đã không còn có thể thoải mái với cách Google xử lý dữ liệu của tớ như vậy nữa.

Trả lời cho câu hỏi: “Tại Sao Chúng Ta Nên Quan Tâm Tới Quyền Riêng Tư Trong Việc Sử Dụng Email?” ở đầu bài viết, ý kiến của tớ là như sau:

Thông tin, dữ liệu cá nhân cũng là 1 dạng tài sản cá nhân mà mọi người trước hết cần có ý thức bảo vệ cũng như yêu cầu người khác phải tôn trọng. Đây là quyền con người.

Cách thông tin (tức tài sản) cá nhân được sử dụng cần được diễn ra dưới sự ý thức và đồng thuận giữa bên chia sẻ và bên thu thập thông tin. Đây là 1 điều khó vì kể cả khi các nhà cung cấp có minh bạch trong chuyện sử dụng dữ liệu (privacy policy) đi chăng nữa thì đa phần người dùng chúng ta lại hay bỏ qua/ từ chối quan tâm tìm hiểu trước khi sử dụng dịch vụ. Ý tưởng “nó cũng chỉ vô hại thôi” như tớ trước kia của rất nhiều người xung quanh tớ làm tớ nhận ra, chúng ta không đơn thuần là đang đánh mất quyền kiểm soát thông tin, mà thực sự là đang đánh mất khái niệm đâu là thông tin dữ liệu cá nhân!

Tớ có nói nhiều trên blog về các quyết định không sử dụng cái này, không sử dụng cái kia. Nói cho công bằng thì tớ không hề có tâm lý tẩy chay những thứ mình từ chối. Các quyết định của tớ đều xuất phát từ sự so sánh, lựa chọn sao cho phù hợp và vừa ý bản thân.

Tớ cho rằng việc được cân nhắc và lựa chọn mới là công bằng và tự do. Nói như vậy cho thấy, Google, Facebook hay bất kì mô hình nào tương tự đều không thực sự là bên đóng vai phản diện trong mối quan hệ cung – cầu này. Cách hoạt động của họ dưới góc nhìn kinh tế là tương đối fair và transparent. Vấn đề nằm phần nhiều ở phía người dùng phổ thông như tớ đã nói – đánh mất định nghĩa về thông tin cá nhân. Điều này dẫn đến việc vô tình đánh mất đi quyền được lựa chọn và quyết định dịch vụ chúng ta sử dụng cũng như nội dung mà ta chia sẻ. Khi mà quyền được ý thức rõ ràng thì bất kì dịch vụ nào mà ta lựa chọn cũng chỉ là 1 “sản phẩm” và việc sử dụng/ chia sẻ thông tin qua đó hoàn toàn quay trở về vấn đề “quyết định cá nhân”. Tớ thì tin rằng, một khi ý thức được lại vấn đề này, sẽ có rất nhiều người cân nhắc lại những lựa chọn đã từng đưa ra.

Dưới đây là lý do giải thích cho cân nhắc từ bỏ dịch vụ Gmail của tớ:

1. Khi sử dụng Gmail, tớ đồng ý trở thành nguồn thông tin của dịch vụ, không phải là người dùng. Người dùng thực sự của Gmail là những bên sử dụng nguồn thông tin trên để phục vụ các mục đích riêng. Điều này đối với nhiều người có thể cũng ok thôi, nhưng cá nhân tớ thì quyết định từ chối chia sẻ thông tin cá nhân để phục vụ mô hình kinh tế kiểu như vậy.

2. Không được support. Chuyện support ở đây không bàn nhiều về các vấn đề kĩ thuật. Email là 1 dạng sản phẩm/ dịch vụ đặc biệt. Thứ mà email vận hành là thông tin. Quyết định nhà cung cấp dịch vụ email không chỉ là quyết định ai có bộ máy vận hành tốt hơn, mà ai là người có thể quản lý và lưu giữ nguồn thông tin tốt nhất. Với tớ thì đó không phải là Google, là chính phủ và hệ thống luật pháp Mỹ (bạn nào quan tâm có thể đọc thêm về sự kiện Edward Snowden). Đây là lý do hầu hết các nhà cung cấp Email khác đặt server và đại diện pháp lý ở các nước châu Âu như Thụy Sĩ, Na Uy hoặc Đức.

3. Tớ lựa chọn cũng như có khả năng chi trả khoản phí cho dịch vụ Email thu phí người dùng thay vì phát triển kinh doanh theo mô hình của Google. Nghĩ cho kĩ thì không có gì là “miễn phí” hoàn toàn cả đúng không 😁 Suy cho cùng cũng là 2 kiểu “thanh toán” khác nhau mà thôi: tiền hay thông tin.

Sau khi quyết định ngưng sử dụng Gmail, tớ bắt đầu tìm kiếm, khảo sát cũng như so sánh 1 số dịch vụ cung cấp trả phí khác. Quá trình này làm tớ mất khoảng hơn 1 tuần. Vì bài viết đến đây cũng khá là dài rồi nên tớ sẽ tạm dừng ở đây. Trong phần 2 tớ sẽ chia sẻ về nhà cung cấp mà tớ đã chuyển sang, đồng thời so sánh với các nhà cung cấp tương tự (tức cũng thu phí) khác để giải thích về lựa chọn đã đưa ra. Hi vọng post này làm các bạn “rung động” nhẹ hoặc nhìn nhận, cân nhắc lại 1 chút về vấn đề thông tin. Không có động lực gì ghê gớm, hoành tráng hơn 😅 Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết. Ciao!

-N-

Subscribe để luôn cập nhật các bài viết mới nhất trên Shameless Monsters nhé!

You may also like

1 comment

  1. Cảm ơn N nhé, chờ phần 2 🙂 hoàn toàn đông ý với quan điểm trả tiền hay thông tin 😉

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error:
%d bloggers like this: